Tag: Auto&tech

Hulumtuesit nga kompania e sigurisë kibernetike, Wiz kanë analizuar sistemet e brendshme të modelit revolucionar me burim të hapur, DeepSeek, kur brenda vetëm disa minutash zbuluan se mund të kishin qasje pa asnjë pengesë në një sasi të madhe të të dhënave të brendshme të paenkriptuara.

“Kjo bazë të dhënash përmbante një sasi të konsiderueshme të historisë së bisedave, të dhënave të brendshme dhe informacionit të ndjeshëm, duke përfshirë rrjedhat e regjistrave, çelësat API dhe detaje operative”, thuhet në raportin e Wiz mbi cenueshmërinë.

“Ajo që është edhe më keq, ky dështim i dukshëm i sigurisë në sistemin e inteligjencës artificiale me burim të hapur mund të kishte lejuar një sulm ndaj sistemeve të DeepSeek pa asnjë mekanizëm autentifikimi apo mbrojtjeje nga bota e jashtme”, shkruajnë studiuesit.

Siç është përmendur në raportin e Wiz mbi këtë mangësi serioze, DeepSeek ndërmori masa për të siguruar bazat e saj të të dhënave menjëherë pasi studiuesit e sigurisë e paralajmëruan kompaninë për rrjedhjen e të dhënave.

Shfaqja e aplikacionit kinez të inteligjencës artificiale DeepSeek, ka tronditur tregjet financiare dhe ka bërë që presidenti amerikan Donald Trump ta përshkruajë atë si “një thirrje zgjimi” për industrinë e teknologjisë amerikane.

Pretendimi i DeepSeek se modeli i tij i inteligjencës artificiale R1 është bërë me gjysmën e kostos së rivalëve të tij, ka ngritur pikëpyetje për të ardhmen e të gjithë industrisë.

Pra, si krahasohet me rivalët e tij më të vendosur dhe me sa duket shumë më të shtrenjtë në SHBA, si ChatGPT i OpenAI dhe Gemini i Google?

Një vështrim në katër fusha – ndihmë për shkrim, kodim, stuhi mendimesh dhe kërkime. Në detyrat dhe kërkesat e thjeshta, DeepSeek ishte sigurisht i krahasueshëm me konkurrentët e tij në SHBA.

Neil Lawrence, profesor i Mësimit të Makinerisë në Departamentin e Shkencës dhe Teknologjisë Kompjuterike, në Universitetin e Kembrixhit, tha se ky ishte vetëm fillimi.

“Unë mendoj se është vetëm maja e ajsbergut për sa i përket llojit të inovacionit që mund të presim në këto modele”, shtoi ai.

Prishtinë, 29 Janar – Pritjes i erdhi fundi! Gjiganti amerikano-finlandez i teknologjisë do të nisë zyrtarisht shërbimet e tij nëKosovë më 29 janar (e Mërkurë). Më shumë se 150 biznesepartnere, duke përfshirë zinxhirë globalë dhe biznese lokale, tashmë janë pjesë e platformës Wolt, ndërsa dhjetëra të tjera po ibashkohen rrjetit për t’u bërë pjesë e këtij shërbimi novator tëshpërndarjes të ushqimit në Kosovë. Shërbimet e tregtisë me pakicë pritet të prezantohen gjithashtu shumë shpejt.  

Platforma Wolt në Kosovë përfshin një listë të jashtëzakonshmepartnerësh, duke nisur nga brende të mëdha dhe ekskluzive siHeb’s, KFC, Burger King, Extreme Pizza, Gjiks & Chicks, SachPizza, My Shawarma, Buffalo Burger, Proper Pizza dhe Family Agusholli Sweets, ndër të tjera.

Në ditën e nisjes zyrtare, Wolt do të ofrojë shërbime në zonat e Prishtinës, duke mbuluar lagjet si Pejton, Lakrishtë, Dragodan, Tophane, Aktash, Ulpianë, Bregu i Diellit, Lagjja e Spitalit, Gjinaj, Velania dhe Mahalla e Muhaxherëve, me plane për tuzgjeruar së shpejti edhe në zona të tjera.

Orari i porosive dhe shpërndarjes për klientët do të jetë nga ora08:00 e mëngjesit deri në orën 23:00 të mbrëmjes, duke ofruarmundësi fleksibile pagese si me para në dorë dhe karta bankare. Aplikacioni mobil Wolt, i disponueshëm duke filluar nga data 29janar në të gjitha platformat, përfshirë App Store dhe Google Play, do t’iu mundësojë gjithashtu klientëve të bëjnë porosi ngadata 29 janar.

Përdoruesit e platformës Wolt do të kenë mundësinë të ndjekinnë kohë reale ecurin e porosive të tyre përmes aplikacionit. Përtë thjeshtuar blerjet, çdo produkt në aplikacion shoqërohet me foto për një përzgjedhje më të lehtë.

Hyrja e Wolt në Kosovë shënon fillimin e një epoke të re tëteknologjisë, inovacionit kulinar dhe komoditetit. Përkushtimi iplatformës ndaj sigurisë dhe kënaqëshmërisë së klientëvethekson misionin e saj për t’i bërë qytetet tona vende më të mirapër të jetuar.

 

Dimitris Karelos, Drejtori i Përgjithshëm për Rajonin e Mesdheut, deklaroi:

“Sot, jemi jashtëzakonisht të lumtur të njoftojmë nisjen e shërbimeve tona në Kosovë, shteti i 29-të ku Wolt po prezantohetglobalisht. Si një nga vendet me popullsinë më të re në Evropë, Kosova paraqet një mundësi të jashtëzakonshme për tëprezantuar një mënyrë shumë moderne të të ngrënit, mënyrën e pagesës dhe të marrjes së shërbimeve përmes platformës sonë tëavancuar. Misioni ynë shkon përtej komoditetit—bëhet fjalë përmbështetjen e ekonomisë lokale të Kosovës duke fuqizuarbizneset me teknologji inovative dhe duke iu ofruarkonsumatorëve një përvojë unike dhe të lehtë. Sot, ne po nisimshërbimet me më shumë se 150 biznese në portofolin tonë dhepresim që ky numër të rritet ndjeshëm në javët e ardhshme. Sëbashku, synojmë të riformulojmë jetën urbane, duke e bërë jetënnë qytet më të mirë për të gjithë.”

Më shumë informacione rreth Wolt:  

Wolt është një kompani teknologjike me seli qendrore nëHelsinki, e cila ofron shërbime online për klientët, tregtarët dheshpërndarësit e saj. Platforma lidh qytetarët që duan të porosisinprodukte të ndryshme me personat që janë të interesuar për t’ishitur dhe për t’i dërguar ato tek klientët. Për ta mundësuar këtë, Wolt ka zhvilluar një sërë teknologjish të avancuara, duke nisurnga logjistika vendore, zgjidhjet për tregtarët dhe deri tekopsionet financiare.

Misioni i Wolt është krijimi i mundësive të reja dhe fuqizimi ikomuniteteve lokale për të bërë qytetet tona vende më të mirapër të jetuar. Wolt u themelua në vitin 2014 dhe në vitin 2022 u bashkua me DoorDash. Organizata e bashkuar tani operon në 29 shtete.

Pra… çfarë po prisni?! Shkarkoni aplikacionin Wolt nga App Store ose Google Play dhe nisni të porosisni nga restorantettuaja të preferuara!

Trajnimi dhe përdorimi i Inteligjencës Artificiale konsumon energji dhe prodhon emetime dhe ndotës të lëndëve djegëse fosile.

Kështu, Inteligjenca artificiale ka sjellë rritje të konsiderueshme në emetimet e gazeve serrë nga kompanitë kryesore të teknologjisë dhe qendrat e të dhënave, duke përfaqësuar 0.6% të totalit të emetimeve globale të gazeve serrë që nga viti 2020, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.

Për shembull, një hulumtim thuhet se ka treguar se një pyetje tipike në ChatGPT përdor gati 10 herë më shumë energji sesa një kërkim mesatar në Google.

Trajnimi dhe përdorimi i AI konsumon gjithashtu sasi të mëdha uji të freskët, i cili përdoret për të ftohur serverët e rrjetit.

Megjithatë, disa studime pretendojnë se disa aplikacione të AI mund të shkaktojnë më pak dëm mjedisor sesa puna njerëzore.

Për më tepër, duke pasur parasysh se sa shpejt po evoluon teknologjia, AI mund të përdoret përfundimisht për të zbuluar mënyra për të pakësuar ndikimin e vet mjedisor.

Çfarë thuhet në internet?

Debatet mbi kostot mjedisore të modeleve të mëdha të gjuhëve të inteligjencës artificiale – një lloj programi i trajnuar mbi sasi të mëdha të dhënash që mund të njohin dhe gjenerojnë tekst – kanë qarkulluar në internet që kur teknologjia u bë për herë të parë gjerësisht e disponueshme për publikun.

ChatGPT, një shembull i përdorur zakonisht i këtij lloji të AI, u publikua publikisht më 30 nëntor 2022 dhe që atëherë janë tentuar të bëhen vlerësime të gjurmëve të karbonit të modelit të AI.

Sidoqoftë, ndikimi i saktë mjedisor i ChatGPT dhe AI është ende i panjohur, duke pasur parasysh se sa shpejt po evoluon teknologjia.

Kostot mjedisore të AI

Modele të ndryshme të AI përdorin sasi të ndryshme energjie, kështu që emetimet e karbonit të prodhuara nga një pyetje e vetme e AI ndryshojnë në përputhje me rrethanat.

Shaolei Ren, një profesor i asociuar i inxhinierisë elektrike dhe kompjuterike në Universitetin e Kalifornisë Riverside, vlerësoi se GPT-4, një model i bërë nga krijuesit e ChatGPT, gjeneron afërsisht një çerek deri në gjysmë kilogram emetim karboni për të shkruar një email 100-250 fjalë.

Vlerësimi, i cili bazohet në hulumtimin e tij, vlen vetëm për Shtetet e Bashkuara dhe mund të ndryshojë në varësi të efikasitetit energjetik të vendit ku ndodheni, tha Ren për Snopes.

Siç kujtojnë mediat, përcjell Telegrafi, modelet e inteligjencës artificiale në shkallë të gjerë mundësohen nga qendrat e të dhënave, vendet fizike që strehojnë pajisje kompjuterike dhe pajisje të ngjashme.

Në nivel global, qendrat e të dhënave dhe rrjetet e transmetimit të të dhënave përfaqësonin 0,9% të emetimeve të gazeve serrë të lidhura me energjinë dhe 0,6% të emetimeve totale të gazeve serrë në vitin 2020.

Kjo është sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA), një organizatë ndërqeveritare që ofron rekomandime politikash për 45 vende që përfaqëson 75% të konsumit global të energjisë.

Një raport nga e njëjta organizatë zbuloi se “konsumi i energjisë elektrike nga qendrat e të dhënave, inteligjenca artificiale dhe sektori i kriptomonedhave” mund të dyfishohet nga viti 2022 në 2026, “përafërsisht i barabartë me konsumin e energjisë elektrike të Japonisë”.

Serverët e AI kërkojnë sasi të mëdha uji për të shmangur mbinxehjen

Platformat e AI nuk mund të gjenerojnë përmbajtje pa ndihmën e serverëve masivë të qendrave të të dhënave.

Këto qendra “përmbajnë mijëra çipa kompjuterikë me performancë të lartë që përpunojnë pyetjet e përdoruesve”, shpjegoi Daniel Kearney, shefi i teknologjisë i Firmus Technologies, i cili fokusohet në krijimin e zgjidhjeve të qëndrueshme operative për kompanitë e AI.

“Për shkak se kompjuterët dhe çipat që serverët e energjisë janë të mbushura kaq dendur, ato gjenerojnë një sasi të jashtëzakonshme nxehtësie. Drejtimi i aplikacioneve komplekse të inteligjencës artificiale si ChatGPT kërkon sasi të jashtëzakonshme të fuqisë kompjuterike, të cilat gjenerojnë shumë nxehtësi 24 orë në ditë”, shpjegoi HP Newquist, një “historian i inteligjencës artificiale”.

Kështu, për të parandaluar prishjen e serverëve, vendosen sisteme ftohëse për të ndihmuar në rregullimin e temperaturave të qendrës së të dhënave.

Dhe, në shumë raste, “uji përdoret për të ftohur fizikisht serverët e inteligjencës artificiale”, shpjegoi Mia Montoya Hammersley, një eksperte në ligjin mjedisor.

Andaj, Newquist thotë se “zonat ku uji është i pakët ose ndodhin thatësira” janë veçanërisht të prirura ndaj varfërimit të ujit për shkak të qendrave të të dhënave të AI, kështu që “shumë kompani po ndërtojnë qendra serverash pranë rajoneve polare ose në vendet veriore me temperatura të ulëta të ambientit”.

Përveç zhvendosjes në zona më të ftohta, disa kompani të AI po eksplorojnë opsione ftohjeje që nuk varen nga uji.

Kearney vuri në dukje “ftohjen me zhytje”, e cila i sheh kompanitë “të zhytin drejtpërdrejt harduerin në një lëng të veçantë ftohës”, si një qasje që mund të zvogëlojë konsumin e ujit.

Me AI që nuk tregon asnjë shenjë ngadalësimi në të ardhmen, më shumë kompani mund të kërkojnë të gjejnë opsione ftohjeje që nuk i shterojnë burimet natyrore si uji. /Telegrafi/

Kriptovalutat janë ende në fazat e hershme të zhvillimit, me një potencial të jashtëzakonshëm që ende nuk është zbuluar plotësisht, thekson drejtori ekzekutiv i Binance, Richard Teng.  

“Fleksibiliteti dhe përshtatshmëria e asaj që njerëzit e konsiderojnë të mundur, të pritshëm ose normal, vazhdon të mëmahnisë. Këto kufij duken sikur janë gdhendur në ndërgjegjenkolektive – deri sa testohen, zhvendosen dhe krijohet njëkonsensus i ri mbi atë që është e mundur. Merrni si shembullvetëm një fakt: tani është viti 2025, dhe Bitcoin (BTC) në vlerën100,000 dollarë është një lajm i vjetër. Ajo që shumë njerëzvedisa vite më parë iu dukej e paimagjinueshme, tani është bërë normale, madje dhe triviale” theksoi ai.

Sipas Teng, “Ky është një model që e kemi parë gjatë historisësë shkurtër të kriptovalutave: ajo që dje ishte e pamundur, sot është e pritshme ose edhe më pak mbresëlënëse. Një ngaaspektet e konsensusit aktual në lidhje me kriptovalutat është se arritja e pragut prej 100,000 dollarësh, së bashku me përparimete mëdha të industrisë gjatë vitit 2024 që e bënë këtë të mundur, ishte aq e fuqishme dhe emocionuese, saqë për disa duket sikurnuk ka më asgjë tjetër për t’u arritur”.

Kufijtë e të mundshmes  

Teng theksoi se kriptovalutat dhe teknologjia blockchain ndodhen ende në faza të hershme të zhvillimit, pavarësishtpërparimeve të mëdha të arritura gjatë vitit 2024. Ai vuri nëdukje se skepticizmi ndaj çmimeve dhe potencialit të ardhshëmtë Bitcoin shpesh është rezultat i imagjinatës së kufizuar, jo mungesës së logjikës racionale. “Po, BTC në 100,000 dollarëështë norma e re, por çfarë pas kësaj? 300,000? 500,000? Njëmilion? E pamundur!” tha Teng.

“Gjatë vitit 2024, industria u zhvillua jashtëzakonisht shumëbrenda një periudhe të shkurtër kohore. Arritja e diçkaje tëngjashme në të ardhmen e afërt duket e paimagjinueshme. Nëfund të fundit, cila klasë e aseteve mund të arrijë rregullishtarritje të tilla? Një milion për një BTC? Kjo thjesht nuk do tëndodhë. Kur dëgjoj diçka të tillë, kontrolloj pikëpamjet e miaduke hapur një grafik pesëvjeçar të çmimit të BTC, duke ndaluarmbi ndonjë majë të rastësishme të çmimeve nga e kaluara dheduke kujtuar biseda ku dikush pretendonte se Bitcoin kurrë nukdo ta kalonte atë nivel. Skeptikët nuk kanë gabuar në logjikën e tyre racionale apo besimet e tyre – por në imagjinatë,” tha Teng.

Ai gjithashtu theksoi se, në këtë rast, një nga pasojat më tëdëmshme është perceptimi se është tepër vonë për t’u futur në botën e kriptovalutave.

“Për ata që ende nuk janë përfshirë, kjo krijon një ndjesi sikurkulmi tashmë ka kaluar. Pse të mundohesh nëse mundësitë më tëmira tashmë janë mbrapa nesh? Kjo mënyrë e të menduaritdekurajon eksplorimin dhe çon në mundësi të humbura. Kjo nukka të bëjë vetëm me çmimet e Bitcoin; unë përdor Bitcoin si njëmetaforë të dobishme për përparimin e aseteve dixhitale dheadoptimin e teknologjisë blockchain,” tha Teng.

Ai shtoi se mundësitë e humbura shkojnë shumë përtejpërfitimeve tregtare dhe përfshijnë inovacione dhe transformimeqë formësojnë industri dhe përmirësojnë jetët e njerëzve nëmbarë botën.

“Ne jemi ende në fazat e hershme. Nëse ende nuk jeni pjesë e këtij lëvizjeje, tani është momenti i duhur për t’u bashkuar. Edhepse mund të jetë e vështirë të imagjinohet vala e ardhshme e rritjes shpërthyese, imagjinata nuk është gjithmonë treguesi më imirë i asaj që është e mundur. Një vështrim më i thellë në atë qëpo ndodh në terren zbulon se vrulli i industrisë nga viti 2024 vetëm po përshpejtohet në 2025 – sa i përket adoptimit nga ana e institucioneve dhe masave, inovacioneve në treg dhe krijimit tëvlerës reale,” tha Teng.

Aplikacioni i inteligjencës artificiale DeepSeek nga Kina u ndalua në dyqanet e aplikacioneve të Apple dhe Google në Itali, pasi autoriteti i mbrojtjes së të dhënave i këtij shteti kërkoi detaje rreth përdorimit të të dhënave personale.

Komisioni i Mbrojtjes së të Dhënave i Irlandës gjithashtu kërkoi informacione rreth përpunimit të të dhënave të përdoruesve irlandezë nga DeepSeek, shkruan reuters.

Regullatori italian nisi një hetim për të siguruar se aplikacioni po përputhet me rregullat e GDPR-së, duke u përqendruar në mbledhjen e të dhënave, ruajtjen dhe masat e sigurisë për përdoruesit e mitur.

DeepSeek vazhdoi të funksiononte për përdoruesit që kishin shkarkuar tashmë aplikacionin dhe mbeti i qasshëm në shtete të tjera të BE-së.

Ndërkohë, Gjermania po monitoron aplikacionet e inteligjencës artificiale për ndërhyrje të mundshme para zgjedhjeve të saj kombëtare.

Rreth pesë vjet më parë, neurologu i Shkollës së Mjekësisë të Universitetit të Yale, Dr. Zvonimir Vrselja dhe kolegët e tij tronditën komunitetin mjekësor me një eksperiment novator. Ata hoqën trurin e një derri të thertores nga koka e tij dhe e privuan atë nga oksigjeni në temperaturën e dhomës për katër orë. Më pas e lidhën me aparatin e tyre të ringjalljes dhe e ringjallën – në një masë të caktuar – raportoi H1.

Në trurin e gjallë, rrjeti vaskular, ose sistemi i enëve të gjakut, transporton gjakun e oksigjenuar dhe të pasur me lëndë ushqyese përmes arterieve dhe kapilarëve. Studiuesit përdorën makinën e tyre të quajtur BrainEx për të pompuar një përzierje të konservantëve dhe ilaçeve në trurin e derrave të ngordhur, duke synuar rrugët që normalisht dëmtohen nga mungesa e oksigjenit. Përzierja përmbante një zëvendësues gjaku me molekula që balancojnë nivelin e pH të qelizave, ilaçe që parandalojnë reaksionet e tepërta imune dhe antibiotikë.

Ndodhën disa gjëra të jashtëzakonshme: lënda gri e trurit u bë rozë. Qelizat e trurit vazhduan të prodhonin proteina. Neuronet filluan të shfaqnin shenja të aktivitetit metabolik, ashtu si qelizat e gjalla. Truri përsëri po kryente funksionet bazë qelizore, por nuk ishte i vetëdijshëm – studiuesit nuk prisnin diçka kaq ekstreme.

Megjithatë, studiuesit që vëzhgojnë këtë proces thonë se truri nuk duket më i vdekur.

Ky rezultat “shkon kundër gjithçkaje që menduam se dinim për vdekjen”, tha Dr Lance Becker, një ekspert në reanimacion, arrest kardiak dhe kujdes intensiv, për New Scientist në nëntor. “Ne jemi në një moment të ndryshimit të paradigmës ndërsa ripërcaktojmë se çfarë është jeta dhe çfarë është vdekja,” vazhdoi Becker, i cili është gjithashtu një studiues në Institutin për Kërkime Mjekësore Feinstein në Nju Jork.

Pas testimit të derrave, Vrselja dhe kolegët e tij tani po studiojnë trurin e dhuruar të njeriut duke përdorur makinën e tyre BrainEx. Është një procedurë më delikate se eksperimentet e derrave dhe mbart pasoja të rënda etike. Në versionin e eksperimentit të derrit, studiuesit u siguruan që të mos ndodhte asnjë aktivitet i trurit në lidhje me perceptimin. Ata përfshinin qetësues në formulën e tyre që parandalonin aktivitetin elektrik dhe ndaluan eksperimentin pas gjashtë orësh, sipas punimit të tyre të vitit 2019 të botuar në revistën Nature.

“Duhej të zhvillonim metoda të reja për të siguruar që nuk kishte aktivitet elektrik të organizuar që mund të pasqyronte ndonjë ndërgjegje,” tha Wrselja për New Scientist.

Në trurin e njeriut, parandalimi i perceptimit kërkon edhe më shumë vëmendje. Nëse truri i njeriut fillon t’i afrohet vetëdijes në një eksperiment të tillë, pasojat do të ishin jashtëzakonisht komplekse, si në aspektin etik, ligjor ashtu edhe në atë shkencor, argumentoi Hank Greeley, një ekspert në ligjin biomjekësor në Universitetin Stanford në Kaliforni.

“Është shumë delikate nga perspektiva etike, ligjore dhe shkencore”, tha ai për New Scientist.

Vrselja deklaroi se ai dhe kolegët e tij “nuk kanë ndërmend të lidhin askënd me makinën BrainEx në momentin e vdekjes”. Megjithatë, ajo që ata kanë arritur deri më tani është një hap i rëndësishëm drejt vërtetimit se vdekja e trurit mund të mos jetë aq përfundimtare sa mendohej më parë, duke ngjallur shpresa të reja që pacientët e kapur mes jetës dhe vdekjes mund të shpëtohen ende.

Ndërkohë, studiuesit kanë pasur njëfarë suksesi duke mbajtur qelizat e trurit “aktive deri në 24 orë” në mënyrë që të testojnë trajtimet për sëmundjet neurologjike. Ata shpresojnë se puna e tyre do të ndihmojë pacientët me sëmundje të tilla si Alzheimer dhe Parkinson.

Këngëtari i njohur Paul McCartney ka paralajmëruar se ndryshimet e mundshme në ligjin për të drejtat e autorit mund të ndikojnë në “shfrytëzimin” e artistëve dhe të dëmtojnë krijimtarinë.

The Guardian ka shkruar se ish-anëtari i grupit “The Beatles” ka thënë se qeveria duhet ta mbrojë punën e krijuesve, duke i kërkuar që të sigurohet që artistët të kenë kontroll mbi materialet e tyre të mbrojtura me të drejtat e autorit.

McCartney e ka shprehur shqetësimin se përdorimi i materialeve të mbrojtura për të trajnuar modelet e inteligjencës artificiale (AI) mund të çojë në humbjen e motivimit për tekstshkruesit dhe artistët, dhe për pasojë të sjellë “humbje të kreativitetit”.

Ai ka shpjeguar situatën për BBC-në.

“Djemtë dhe vajzat e reja krijojnë këngë të bukura, por ata nuk e zotërojnë atë. Dhe kushdo mund t’i kopjojë dhe të përfitojë prej tyre. E vërteta është, paratë po shkojnë diku … Dikush po paguhet, pra pse të mos jetë ai që u ul dhe e shkroi këngën ‘Yesterday’’”, ka thënë McCartney.

Ky debat ka lindur pasi janë shfaqur pasiguri rreth përdorimit të materialeve të mbrojtura për të trajnuar modelet e AI-së. Ka pasur padi nga individë dhe kompani në industrinë krijuese që pretendojnë se përdorimi i paautorizuar i materialeve të tyre është shkelje e të drejtave të autorit.

Ndërkohë, disa organizata botuese dhe media kanë nënshkruar marrëveshje licencimi me kompanitë e AI-së për të lejuar përdorimin e materialeve të tyre për trajnim të modeleve.

McCartney ka paralajmëruar se AI-ja mund të “marrë kontrollin” në botën e artit, dhe ka firmosur një peticion bashkë me aktorë të njohur si Julianne Moore, Stephen Fry dhe Hugh Bonneville, ku shprehen se përdorimi i paautorizuar i veprave krijuese për trajnim të AI-së është një kërcënim i padrejtë për mbijetesën e artistëve dhe nuk duhet të lejohet.

Në një fushatë të ngjashme, autorja Kate Mosse ka mbështetur një kërkesë për ndryshime në ligj për të dhënë mundësinë që krijuesit të negociojnë një pagesë të drejtë kur i licencojnë materialet e tyre.

Qeveria britanike ka njoftuar se do të mbajë një konsultim publik për të shqyrtuar çështjet kryesore të debatit deri më 25 shkurt, duke përfshirë mënyrat për të përmirësuar marrëdhëniet mes industrisë krijuese dhe AI-së, si dhe mënyrat për të siguruar që krijuesit të mund të licencojnë materialet dhe të paguhen drejt.

McCartney i bëri thirrje qeverisë që t’i rishikojë këto plane.
“Ne jemi njerëzit, ju jeni qeveria. Duhet të na mbroni ne, kjo është puna juaj”, ka thënë ai.

Në një notë pozitive, McCartney dhe Ringo Starr përdorën teknologjinë AI për të krijuar këngën “Now And Then” në muajin nëntor të vitit 2023, duke ndarë vokalet e anëtarit të njohur të grupit të tyre, John Lennon nga një demo e incizuar në vitin 1977.

Sekretarja e Kulturës, Lisa Nandy, ka thënë se qeveria beson se artistët, tekstshkruesit dhe krijuesit e tjerë duhet të kenë mundësinë të kontrollojnë përdorimin e materialeve të tyre nga kompanitë e AI-së dhe të mund të negocionin marrëveshje licencimi dhe pagesa të drejta.

Trump e quan shfaqjen e DeepSeek një ‘thirrje zgjimi’, mes dyshimeve për qëndrueshmërinë e shpërthimit perëndimor të inteligjencës artificiale.

Gara për dominim në inteligjencën artificiale u hap plotësisht të hënën pasi lëshimi i një chatbot-i kinez fshiu 1 trilion dollarë nga indeksi kryesor i teknologjisë amerikane, me një investitor që e quajti atë një “moment Sputnik” për superfuqitë botërore të AI.

Investitorët ndëshkuan aksionet globale të teknologjisë të hënën pasi shfaqja e DeepSeek, një konkurrent i OpenAI dhe mjetit të tij ChatGPT, tronditi besimin në bumin e inteligjencës artificiale në SHBA, duke u shfaqur se ofron të njëjtën performancë me më pak burime.

Nasdaq Composite i teknologjisë së rëndë u mbyll me 3.1%, me rënien në një moment që fshiu më shumë se 1 trilion dollarë nga indeksi nga vlera e mbylljes prej 32.5 trilion dollarësh javën e kaluar, ndërsa investitorët tretën implikimet e modelit më të fundit të AI të zhvilluar nga DeepSeek.

Nvidia, një prodhues kryesor i çipave kompjuterikë që fuqizojnë modelet e AI, u tejkalua nga Apple si kompania më e vlefshme e listuar në SHBA, pasi aksionet e saj ranë 17%, duke fshirë afro 600 miliardë dollarë nga vlera e saj e tregut. Kompania mëmë e Google humbi 100 miliardë dollarë dhe Microsoft 7 miliardë dollarë.

Rënia e Nvidia ishte më e madhja në historinë e bursës amerikane.

Asistenti DeepSeek AI gjithashtu kryesoi dyqanin e aplikacioneve Apple në SHBA dhe MB gjatë fundjavës, mbi ChatGPT të OpenAI.

Presidenti i SHBA-ve, Donald Trump, tha se DeepSeek duhet të jetë një “thirrje zgjimi për industritë tona që ne duhet të jemi të përqendruar me lazer për të konkurruar për të fituar”.

Ai tha se kishte “lexuar për Kinën” dhe kompanitë e saj, në veçanti një që kishte dalë me një “metodë më të shpejtë të AI dhe [një] metodë shumë më pak të kushtueshme”.

“Kjo është mirë sepse nuk duhet të shpenzosh aq shumë para. Unë e shoh këtë si një pozitive, si një aset”, tha Trump.

Shefi ekzekutiv i OpenAI, Sam Altman, vlerësoi fillimin e DeepSeek, duke thënë se ishte “ngjallëse të kesh një konkurrent të ri”.

Në një postim në mediat sociale, Altman e quajti atë “një model mbresëlënës, veçanërisht rreth asaj që ata janë në gjendje të ofrojnë për çmimin”.

Firmat japoneze të teknologjisë të lidhura me sektorin e inteligjencës artificiale ranë për të dytën ditë radhazi të martën, ndërsa investitorët gjurmuan rrugën në Wall Street. Advantest ra më shumë se 9%, ndërsa investitori i teknologjisë SoftBank, një investitor kyç në projektin Stargate AI të Trump, ra më shumë se 5%, duke humbur 8% një ditë më parë.

Shumica e tregjeve të tjera aziatike u rritën në tregti të kufizuar përpara pushimeve të vitit të ri hënor.

Oracle dhe një grup investitorësh që përfshin Microsoft janë në bisedime për të marrë përsipër operacionet globale të TikTok.

Marrëveshja thuhet se do të parashikonte që ByteDance të mbajë një pakicë të aksioneve në TikTok ndërsa “algoritmi i aplikacionit, mbledhja e të dhënave dhe përditësimet e softuerit do të mbikëqyren nga Oracle”.

Siç raportojnë mediat e huaja, marrëveshja po negociohet nga Shtëpia e Bardhë, megjithëse presidenti Donald Trump ka mohuar se po punon me Oracle, përcjell Telegrafi.

“Kam folur me shumë njerëz për TikTok dhe ka interes të madh për të”, tha Trump gjatë një fluturimi për në Florida të shtunën.

Por, Oracle nuk ishte në mesin e atyre me të cilët ka folur.

“Jo, jo me Oracle. Shumë njerëz po flasin me mua për blerjen e tij dhe unë do ta marr atë vendim ndoshta gjatë 30 ditëve të ardhshme. Kongresi ka dhënë 90 ditë. Nëse mund të shpëtojmë TikTok, mendoj se do të ishte një gjë e mirë”, shtoi Trump.

Të tjerë që thuhet se kanë konsideruar blerjen e TikTok përfshijnë Elon Musk, miliarderi i pasurive të paluajtshme Frank McCourt dhe pritësi Kevin O’Leary nga Shark Tank.

Trump tha së fundmi se do të donte që Larry Ellison, i cili bashkëthemeloi Oracle, ta blinte platformën.

Ndryshe, përfshirja e raportuar e Microsoft nuk është e qartë përtej faktit se ai është “i angazhuar në bisedime”.