Category: BOTA

  • Çfarë do të ndodhë me botën në vitin 2021? 10 parashikimet e ‘The Economist’

    Çfarë do të ndodhë me botën në vitin 2021? 10 parashikimet e ‘The Economist’

    A ndiheni me fat? Numri 21 është i lidhur me fatin, rrezikun, shfrytëzimin e shanseve dhe hedhjen e zareve. Është mosha minimale në të cilën mund të hyni në një kazino në Amerikë dhe emri i një loje të njohur me letra, Blackjack.

    Të gjitha këto duken çuditërisht të përshtatshme për një vit me një nivel pasigurie të pazakontë. “Çmimi i madh” që ofrohet është shansi për të vendosur nën kontroll pandeminë e koronavirusit. Por ndërkohë, rreziqet janë të shumta, mbi shëndetin, rimëkëmbjen ekonomike dhe stabilitetin shoqëror. Ndërsa afrohet viti 2021, ja cilat janë 10 tendencat që duhen pasur në vëmendje vitin e ardhshëm.

    1. Lufta mbi vaksinat

    Ndërsa vaksinat e para bëhen të disponueshme në sasi të mëdha, fokusi do të zhvendoset nga përpjekja heroike në zhvillimin e tyre, te përpjekja e madhe që duhet për shpërndarjen e shpejtë të tyre, transmeton bota.al. “Diplomacia e vaksinave”, do të shoqërojë përplasjet brenda dhe midis vendeve, mbi atë se kush duhet t’i marrë ato dhe kur.null

    2. Një rimëkëmbje ekonomike e luhatshme

    Ndërsa ekonomitë dalin nga pandemia, rimëkëmbja do të jetë e vështirë, teksa shpërthimet epidemike lokale vijnë e ikin, ndërsa qeveritë nuk mund të ndihmojnë pafundësisht sipërmarrjet private që të ndihmojnë punëtorët që kanë humbur vendet e tyre të punës. Hendeku midis kompanive të forta dhe atyre të dobëta do të zgjerohet.

    3. Dalja nga kaosi i ri botëror

    Sa do të jetë në gjendje Joe Biden, presidenti i sapozgjedhur i SHBA-së, që të rregullojë një rend ndërkombëtar të bazuar në rregulla? Traktati i Klimës i Parisit dhe marrëveshja bërthamore e Iranit, janë pikat nga duhet filluar kjo punë. Por dëmet e këtij rendi që para Donald Trumpit, do ta zgjasin përtej presidencës së tij.

    4. Më shumë tensione SHBA-Kinë

    Mos prisni që zoti Biden ta anulojë luftën tregtare me Kinën. Përkundrazi, ai do të dëshirojë të rregullojë marrëdhëniet me aleatët, për t’i zhvilluar ato në një mënyrë më efektive. Shumë vende nga Afrika në Azinë Juglindore, po bëjnë çmos për të shmangur rreshtimin me njërën palë kur të rriten tensionet.

    5. Kompanitë e vijës së frontit

    Një front tjetër për konfliktin SHBA-Kinë janë kompanitë dhe jo vetëm Huauei dhe TikTok, pasi biznesi po bëhet edhe më shumë një fushëbetejë gjeopolitike. Veç presionit nga lart, bosët e këtyre kompanive po përballen me presion nga poshtë, pasi punonjësit dhe klientët kërkojnë që ata të marrin një qasje ndaj ndryshimeve klimatike dhe drejtësisë sociale, ku politikanët kanë bërë shumë pak.

    6. Pas zhvillimit të përshpejtuar të teknologjisë

    Në vitin 2020, pandemia përshpejtoi përvetësimin e shumë sjelljeve teknologjike, nga video-konferencat te blerjet në internet, puna dhe mësimi në distancë. Në vitin 2021, do të bëhet më e qartë shkalla në të cilën këto ndryshime do të mbeten ose do të kthehen pas.

    7. Një botë ku do lëvizet më pak

    Sektori i turizmit do të tkurret dhe do të ndryshojë formë, duke pasur më shumë theks tek udhëtimet brenda vendit. Linjat ajrore, zinxhirët e rrjeteve hoteliere dhe prodhuesit e avionëve do të hasin shumë vështirësi, ashtu si universitetet që mbështeten shumë te studentët e huaj. Edhe shkëmbimi kulturor do të vuajë pasojat e pandemisë.

    8. Një mundësi për ndryshimin e klimës

    Kjo krizë shihet si një shans i artë për të ndërmarrë veprime energjike kundër ndryshimit të klimës, teksa qeveritë po investojnë gjithnjë e më shumë planet e gjelbra të rimëkëmbjes, për të krijuar vende të reja pune dhe për të ulur emetimet e gazrave të dëmshëm në atmosferë. Sa ambicioze do të jenë premtimet në këtë fushë në konferencën e OKB për klimën, që u shty këtë vit?

    9. Viti i një déjà vu-je

    Ky është vetëm një shembull se si mund të jetë viti i ardhshëm në shumë aspekte, si një kapitull i dytë i vitit 2020, pasi ngjarjet përfshirë Olimpiadën, Dubai Expo dhe shumë aktivitete të tjera politike, sportive dhe tregtare do të çelen një vit më vonë sesa ishin planifikuar. Por jo të gjitha ato do të kenë sukses.

    10. Një këmbanë alarmi për rreziqe të tjera

    Akademikët dhe analistët, shumë prej të cilëve e kanë paralajmëruar prej vitesh rrezikun e një pandemie, do të përpiqen të shfrytëzojnë rastin për t’i bindur politikë-bërësit t’i marrin më seriozisht rreziqe të tjera të neglizhuara më herët, të tilla si rezistenca ndaj antibiotikëve dhe terrorizmi bërthamor. Urojuni atyre fat./Bota.al

  • Pas Covid-19 vjen virusi  tjetër i quajtur “Pandemi e Borxhit”

    Pas Covid-19 vjen virusi tjetër i quajtur “Pandemi e Borxhit”

    Prodhimi i Brendshëm Bruto globale do të bjerë ndjeshëm. Të gjithë ekspertët bien dakord për këtë. Ka qasje të ndryshme vetëm në masën e tkurrjes ekonomike dhe perspektivat afatmesme për një kthim në rritje.

    Fondi Monetar Ndërkombëtar pret që ekonomia botërore të tkurret deri në vitin 2020 në vitin e ardhshëm me 11 trilionë euro.

    “Ky është recesioni më i madh që nga përplasja financiare e vitit 1929,” tha një ekonomist kryesor i FMN, duke shtuar se “asnjë vend nuk do t’i mbijetojë krizës së padëmtuar.”

    Si rezultat i krizës ekonomike, deficitet buxhetore në raport me PBB-në do të arrijnë pikën më të lartë që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore.
    Sipas Fondit, masat për mbështetjen e zhvillimit duhet të merren dhe vendet e pasura duhet të ndihmojnë edhe më të varfërit. Përveç kësaj, masa të rrepta shtrënguese duhet të merren pas përfundimit të pandemisë për të zvogëluar borxhin publik.

    FMN vendos recesionin global në 4.9%, ndërsa për 2021 parashikon një rimëkëmbje graduale prej 5.4%. Sidoqoftë, këto vlerësime janë të vlefshme vetëm me kusht që të mos ketë një valë tjetër pandemie me imponimin e bllokimeve të reja, të cilat do të forconin çdo kthim në zhvillim.

  • Gazetari holandez bënë “cirk” pasi arrinë të futet në video-konferencën konfidenciale të Borrellit me ministrat e BE-së

    Gazetari holandez bënë “cirk” pasi arrinë të futet në video-konferencën konfidenciale të Borrellit me ministrat e BE-së

    Një gazetar holandez ka arritur të futet pa leje në një videokonferencë konfidenciale të ministrave të Mbrojtjes të vendeve anëtare të Bashkimit Evropian falë informatave të postuara në llogarinë e Ministrisë së Mbrojtjes së Holandës në Twitter.

    Në pamjet e siguruara nga Politico shihet gazetari Daniel Verlaan i televizionit RTL që shfaqet në një ekran më të madh në grupin e ekraneve më të vogla të videokonferencës në kompjuter.

    Ai qesh, rregullon flokët dhe i përshëndet ministrat me dorë.
    Pamje nga video-konferenca
    “A e di se je futur në një konferencë sekrete”, dëgjohet duke i thënë Borrelli – shef për politikë të jashtme i BE-së, gazetarit Verlaan, ndërsa disa zyrtarë dëgjohen duke qeshur.
    “Po, po. Më vjen keq. Unë jam gazetar nga Holanda. Më vjen keq që ju pengova në konferencën tuaj”, ia ktheu gazetari.

    “A e di se kjo është shkelje kriminale, ë? Më mirë dil shpejt para se të vijë policia”, i thotë më pas kryediplomati i Bashkimit Evropian.

    Ndonëse kjo shkelje u prit me të qeshura, ajo ka ngritur pyetje serioze për sigurinë e takimeve konfidenciale të BE-së. Në video-konferencën e së premtes kishte diskutime edhe për një dokument të klasifikuar rreth kërcënimeve që i shfaqen BE-së dhe strategjisë së mbrojtjes.

    Televizioni RTL raportoi se gazetari Verlaan arriti të ketë qasje në konferencë për shkak se në llogarinë e ministres holandeze të Mbrojtjes, Ank Bijleveld, për një kohë të shkurtër u publikua një fotografi ku shihej adresa e futjes në konferencë dhe një pjesë e kodit PIN.

    Një zëdhënës i Ministrisë së Mbrojtjes tha se një anëtar i stafit aksidentalisht e publikoi në Twitter fotografinë ku shiheshin të dhënat e ndjeshme.

  • Qyteti që nuk do ta shohë diellin për më shumë se dy muaj

    Qyteti që nuk do ta shohë diellin për më shumë se dy muaj

    Një qytet në Alaska i ka thënë lamtumirë dritës së diellit për dy muajt e ardhshëm.

    Sipas CNN, përcjell Telegrafi, dielli u ngrit dhe perëndoi në Utqiagvik, Alaska, i njohur më parë si Barrow, për herë të fundit të enjten për një periudhë mbi 60 ditë.

    Kështu, qyteti i vogël i vendosur në veri të Rrethit Arktik ka hyrë në fazën e tij vjetore të errësirës, e njohur si nata polare.

    “Nata polare është një fenomen normal që ndodh çdo dimër për Barrow (Utqiagvik) dhe çdo qytet tjetër brenda rrethit Arktik”, ka thënë meteorologu i CNN, Allison Chinchar.

    Por kjo nuk do të thotë që qyteti do të jetë plotësisht i errët. Shumica e orëve të ditës do të kalojnë nëpër periudha të një “muzgu të butë”.

    “Mendoni se si duket qielli pak para lindjes së diellit, ose menjëherë pas perëndimit të diellit”, tha Chinchar. “Kjo është ajo që ata shohin për disa orë në ditë, nga tani deri më 22 janar, kur dielli ‘do të dalë zyrtarisht përsëri’”.

    Qyteti nuk është i vetmi në Alaskë që përjeton këtë fenomen, por është i pari në listën e vendndodhjeve të natës polare për shkak të largësisë në veri.