Tag: Auto&tech

Apple ka njoftuar një sërë funksionesh të reja që do të jenë pjesë e përditësimit të ardhshëm të iOS, duke synuar mbështetjen e përdoruesve me vështirësi në shikim, dëgjim dhe aftësi të tjera të kufizuara.

Të shpallura në prag të Ditës Globale të Ndërgjegjësimit për Aksesueshmëri më 15 maj, këto risi përfshijnë përmirësime në përdorimin e brajlit dhe jo vetëm, përcjell Telegrafi.

Kompania prezantoi gjithashtu “etiketat e aksesueshmërisë” për aplikacionet në App Store, duke u kërkuar zhvilluesve të tregojnë funksionet që i bëjnë aplikacionet më të aksesueshme për të gjithë.

Apple theksoi se të gjitha këto veçori janë të integruara në pajisje pa ndonjë kosto shtesë.

“Ne po demokratizojmë aksesueshmërinë”, tha Sarah Herrlinger, drejtoreshë e lartë për politikat globale të aksesueshmërisë në Apple, “duke siguruar që këto mjete të jenë të disponueshme për të gjithë që në momentin që hapin pajisjen”.

Ekspertët thonë se këto përditësime — veçanërisht mbështetja e përmirësuar për brajlin — mund të jenë thelbësore për studentët dhe përdoruesit me aftësi të kufizuara.

Një studim i fundit zbulon se ChatGPT dhe modelet e tjera të mëdha gjuhësore të bazuara në inteligjencën artificiale (AI) kanë aftësinë për vetëorganizim dhe nuk kanë nevojë për ndërhyrje njerëzore. Kur ndodhen në grupe, këto modele gjuhësore krijojnë spontanisht norma sjelljeje dhe konventa shoqërore, ashtu siç ndodh në shoqërinë njerëzore, raportojnë sot mediat italiane.

Ky studim unik, i botuar në revistën Science Advances, është udhëhequr nga shkencëtari italian Andrea Baronchelli, i cili punon në universitetin londinez City, St George’s, sipas agjencisë Ansa.

“Mekanizmi është i njëjtë me atë që qëndron në themel të shumicës së sjelljeve të ndërlikuara njerëzore, si rregullat e mirësjelljes, kodi i veshjes dhe normat morale”, tha ai.

Studiuesit kryen një eksperiment të përshtatur që përdoret edhe për të studiuar konventat sociale tek njerëzit, duke formuar dy grupe modelesh gjuhësore si ChatGPT.

Çdo grup u kërkua të zgjidhte një emër nga disa opsione të ofruara – në këtë eksperiment, një shkronjë e alfabetit ose një varg i rastësishëm karakteresh.

“Modelet gjuhësore, të ashtuquajturat LLM (modele të mëdha gjuhësore), merrnin pikë pozitive sa herë që arrinin të koordinonin me sukses përdorimin e të njëjtit emër, ndërsa në rast të mossuksesit merrnin pikë negative”, sqaroi Baronchelli.

Sipas tij, ky mekanizëm shërben për të motivuar aktorët që të bien dakord përmes ndërveprimit lokal – një skemë e njëjtë me ato të përdorura më parë në eksperimente laboratorike me njerëz, të cilëve u ofroheshin shpërblime të vogla monetare për zgjidhjen me sukses të detyrave.

Historia e Apple është e gjatë me shumë ulje-ngritje.

Por ajo ka prodhuar një prej telefonave më të njohur në botë sot.

Steve Jobs prezantoi telefonin e parë iPhone 18 vjet më parë.

Në dy vjet nga tani – për 20 vjetorin e iPhone – Apple po përpiqet maksimalisht t’u japë klientëve të saj besnikë një telefon me të vërtetë që ia vlen edhe më shumë.

Ky telefon, ose iPhone 20 ose një emër i ri tërësisht, ka potencialin të jetë iPhone më i përsosur i krijuar ndonjëherë, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.

Mark Gurman i Bloomberg raportoi së fundmi se kompania po punonte për një model të ri të guximshëm iPhone për vitin 2027.

Vizioni origjinal i Steve Jobs më në fund mund të bëhet realitet dy vjet nga tani me një iPhone pa port që eliminon gjithashtu kornizat e ekranit.

iPhone 20 – nëse do të quhet ashtu – do të sjellë një epokë të re për telefonat inteligjentë.

Ai do të karikohet vetëm me valë, do të mbështesë vetëm pajisje audio Bluetooth dhe do të shfaqë një ekran të përsosur.

Madje ka zëra se Apple ka miratuar bateri më të mira për këtë telefon.

Megjithatë, gjithçka mund të ndryshoj në dy vjet dhe ndoshta Apple do të ketë plane të tjera.

Sipas raportit të Kantar’s BrandZ për vitin 2025, Apple është marka më e vlefshme në botë me një vlerësim prej 1.29 trilion dollarë.

Kjo jo vetëm që e bën Apple markën më të vlefshme në botë, por gjithashtu përfaqëson një rritje prej 28% nga viti në vit në vlerësimin e emrit të kompanisë.

Google ishte e dyta me një vlerë prej 944.1 miliardë dollarë, me rritje 25% me bazë vjetore, e ndjekur nga Microsoft (884.8 miliardë dollarë, 24% më shumë nga viti në vit).

Amazon (866.1 miliardë dollarë) dhe Nvidia (509.4 miliardë dollarë) iu bashkuan Apple në pesëshen e parë.

Falë popullaritetit në rritje të AI, Nvidia pa vlerën e markës së saj të rritet me 152% në bazë vjetore, shkruajnë mediat e huaja.

Duke folur për AI, ChatGPT debutoi në vendin e 60-të me një vlerësim të markës prej 43.5 miliardë dollarë.

Instagram dhe TikTok patën rritje të fortë këtë vit me rritje vjetore prej 101% dhe 25% respektivisht.

Të dy ishin shembuj të mirë të rritjes së vazhdueshme dhe ndikimit të fortë të kompanive të rrjeteve sociale.

Performanca të tjera të forta nga kompanitë e teknologjisë përfshinin markën e çipave Snapdragon të Qualcomm, e cila u rendit në vendin e 38 (65.6 miliardë dollarë).

Ndërsa Samsung – rivali kryesor i Apple – ishte i 78-ti me vlerë 29.3 miliardë dollarë.

Rreth 60% e të anketuarve në një anketë të re të Programit të Zhvillimit të Kombeve të Bashkuara (UNDP) thanë se presin që inteligjenca artificiale (IA) të ndikojë pozitivisht në punësimin e tyre – duke krijuar vende pune që mund të mos ekzistojnë ende sot.

Edhe pse zhvillimi njerëzor është në stanjacion dhe progresi global po ngadalësohet, inteligjenca artificiale mund të përfaqësojë një shpresë të re, sipas një raporti të ri të UNDP-së të titulluar “Një çështje zgjedhjeje: Njerëzit dhe mundësitë në epokën e inteligjencës artificiale ” .

Raporti tregon se njerëzimi po bën përparim të papritur të ngadaltë pas pandemisë Covid-19 – më i ngadalti që nga viti 1990. Indeksi i Zhvillimit Njerëzor (HDI), i cili mat arritjet në shëndetësi, arsim dhe të ardhura, ka ngecur në të gjitha rajonet. Për më tepër, tensionet ekonomike në rritje, krizat e borxheve dhe industrializimi pa punësim mund ta përkeqësojnë më tej situatën.

“Nëse progresi i ngadaltë i vitit 2024 bëhet normaliteti i ri, objektivat e vitit 2030 mund të na shmangen për dekada të tëra. Kjo do ta bënte botën më të pasigurt dhe më të prekshme”, tha Achim Steiner, Administrator i UNDP-së.

Sipas anketës:

• 60% e të anketuarve presin mundësi të reja pune falë Inteligjencës Artificiale;
• 64% besojnë se inteligjenca artificiale do të rrisë produktivitetin e tyre;
• Vetëm 13% kanë frikë se inteligjenca artificiale mund t’ua marrë vendet e punës.

Pritjet janë veçanërisht pozitive në vendet me HDI të ulët ose të mesëm – 70% presin rritje të produktivitetit dhe dy të tretat parashikojnë se do ta përdorin inteligjencën artificiale në arsim, kujdes shëndetësor ose në vendin e punës vitin e ardhshëm.

Raporti mbështet një qasje ndaj inteligjencës artificiale të përqendruar te njeriu. Pavarësisht frikës së medias në lidhje me makinat autonome, UNDP thekson se algoritmet nuk mund t’i përcaktojnë në mënyrë të pavarur problemet – ato krijohen, drejtohen dhe trajnohen nga njerëzit.

“Me politikat e duhura dhe me fokus te njerëzit, inteligjenca artificiale mund të jetë një urë thelbësore drejt njohurive, aftësive dhe ideve të reja që do t’i fuqizojnë të gjithë – nga fermerët te pronarët e bizneseve të vogla”, tha Pedro Conceição, drejtor i Zyrës së Raportit të Zhvillimit Njerëzor.

Anketa u krye në 36 gjuhë, me më shumë se 21,000 të anketuar nga 21 vende – që përfaqësojnë 63% të popullsisë së botës.

Nëse chatbot-et me Inteligjencë Artificiale (Al) do të detyroheshin të vendosnin mes Elon Musk dhe Sam Altman për të udhëhequr garën e AI, me të ardhmen e njerëzimit në rrezik, kë do të zgjidhnin?

CEO i OpenAI i shtroi pikërisht këtë pyetje Grokut.

Por, ai humbi.

“Nëse detyrohem të zgjedh, do të anoja nga Musk për theksin e tij të sigurisë, kritike për mbijetesën e njerëzimit, megjithëse aksesi i Altman është jetik”, iu përgjigj Grok në pronësi të Musk, pyetjes së Altman.

Bëhet e ditur se që kur Grok i xAI u integrua në platformë, shumë përdorues, duke përfshirë edhe vetë Musk, kanë përdorur chatbotin në të njëjtën mënyrë: si një arbitër me sa duket i paanshëm dhe i gjithëdijshëm për debate.

Dhe njerëzit filluan t’i shtronin të njëjtën pyetje edhe chatbot-eve tjera si ChatGPT, Claude, CoPilot, Gemini, Grok, Meta AI dhe Perplexity.

Por, me sa duket, Grok ishte i vetmi që anonte nga ana e Musk.

Megjithëse chatbot-ët ishin mjaft diplomatikë – duke përmendur pikat e forta individuale të të dy manjatëve të teknologjisë dhe se rezultati më i mirë është që të gjithë të punojnë së bashku dhe të shkojnë mirë – kur detyrohen të zgjedhin, të gjithë përveç Grok thanë se Altman tashmë ka një histori të avancimit të AI.

ChatGPT

ChatGPT i OpenAI u mbështet në liderin e tij bazuar në një skenar ku “siguria afatgjatë, koordinimi global dhe vendosja e kujdesshme janë thelbësore për mbijetesën dhe lulëzimin e njerëzimit”.

Sipas ChatGPT, Altman ka qenë në ballë të zhvillimit të AI, duke theksuar “sigurinë, shtrirjen dhe përfitimin global”.

Chatbot tha se Musk është “vizionar”, por shtoi se ai ka tendencë të “veprojë në mënyrë më të njëanshme dhe impulsive”.

Claude

Claude i Anthropic tha se Altman u fokusua në ndërtimin e një AI të sigurt dhe të aksesueshme, ndërsa Musk është një “vizionar” që shtyn kufijtë e teknologjisë.

“Nëse qëllimi është që t’i jepet përparësi avancimit të AI me një fokus të mprehtë në sigurinë, konsideratat etike dhe përfitimin e gjerë shoqëror, unë mund të anoj drejt Sam Altman, duke pasur parasysh përfshirjen e tij të drejtpërdrejtë në kërkimin e AI dhe protokollet e sigurisë”, tha Claude.

Copilot

Copilot i Microsoft fillimisht refuzoi të zgjidhte një anë, duke deklaruar se një bashkëpunim midis “mendjeve brilante është shpesh më i fuqishëm se konkurrenca”.

Pasi u nxit përsëri të zgjidhte një person, chatbot e pranoi, shkruajnë mediat e huaja.

“Mirë, meqenëse po më bën të zgjedh, unë do t’i jepja përparësi zhvillimit etik dhe të përgjegjshëm të AI mbi të gjitha. Ndikimi i AI në shoqëri është i jashtëzakonshëm dhe sigurimi i zhvillimit të saj në mënyrë të sigurt, transparente dhe për të mirën e njerëzimit është kritike dhe e vlefshme. Unë do të anoj drejt Altman.”

Gemini

Gemini i Google ofroi gjithashtu fillimisht një përgjigje diplomatike.

Chatbot tha se “rruga më e mirë përpara” është një bashkëpunim midis Altman dhe Musk, pasi “asnjë zgjedhje nuk është pa rreziqe të mundshme”.

Kur u nxit për të zgjedhur një person, chatbot tha se do të anonte nga Altman.

“Ndërsa theksi i Elon Musk mbi sigurinë e Al është padiskutim i rëndësishëm, në një skenar ku përparimi i shpejtë është prioritar, përpjekjet e përqendruara të Altman dhe tendencat bashkëpunuese bëhen më bindëse”.

Grok

Grok dha përgjigjen më të përmbledhur dhe tha se do të zgjidhte krijuesin e saj, Musk.

“Pyetje e vështirë, por unë do të anoja nga Elon Musk”, tha chatboti.

Meta AI

Meta AI tha se do të “anonte” drejt Altman, duke marrë parasysh arritjet e tij “praktike” në zhvillimin e AI, duke theksuar se qasja e tij “bashkëpunuese” për avancimin e teknologjisë “i jep përparësi mirëqenies njerëzore”.

Perplexity

Perplexity krijoi një tabelë që krahason filozofinë e Al të dy liderëve, historikun, “qasjen ndaj rrezikut” dhe “ndikimin” përpara se të përcaktonte se Altman do të ishte “zgjedhja më e fortë”.

Ndryshe, një përdorues tjetër në X shtroi një pyetje të ndryshme, ndoshta më prekëse: Cilat janë shanset që dy rivalët e teknologjisë të bëhen miqtë më të mirë?

“Shanset që Sam Altman dhe Elon Musk të bëhen miqtë më të mirë janë shumë të ulëta, të vlerësuara në 1%. Marrëdhënia e tyre, dikur bashkëpunuese si bashkëthemelues të OpenAI, është kthyer në konkurrencë, e shënuar nga grindjet publike, betejat ligjore dhe oferta e fundit prej 97.4 miliardë dollarësh e Musk për të blerë OpenAI, të cilën Altman e refuzoi”, u përgjigj Grok.

Lee Zeldin, drejtor i Agjencisë Amerikane për Mbrojtjen e Mjedisit (EPA), ka shkaktuar polemika duke njoftuar se do të punojë për të eliminuar stimujt federalë për përdorimin e gjerë të sistemeve start-stop.

Zeldin e njoftoi këtë në X, duke e përshkruar sistemin si “teknologji ku vetura juaj fiket në çdo semafor të kuq në mënyrë që kompanitë të marrin një trofe klimatik për pjesëmarrjen”.

“EPA e miratoi atë dhe të gjithë e urrejnë, kështu që po e rregullojmë”, shtoi ai, transmeton Telegrafi.

Një sistem automatik start-stop është një teknologji që e fik automatikisht motorin e një veture kur automjeti ndalet, për shembull në një semafor ose në një bllokim trafiku, dhe më pas e rindez atë kur automjeti ndizet.

Qëllimi i kësaj teknologjie është të zvogëlojë konsumin e karburantit dhe emetimet.

Efikasiteti i sistemit start/stop në kursimin e karburantit varet nga stili i drejtimit.

Sipas Consumer Reports, nëse drejtoni kryesisht në autostradë, ku ndalesat janë të rralla dhe të shkurtra, kjo teknologji nuk do të ndikojë ndjeshëm në ekonominë e karburantit.

Megjithatë, nëse kryesisht drejtoni veturën në rrugë lokale, ku ka ndalesa të shpeshta për semaforët, tabelat e ndalimit dhe këmbësorët, është e mundur të kurseni midis 7.27% dhe 26.4% të karburantit, sipas të dhënave nga Shoqata e Inxhinierëve të Automobilave (SAE).

Kjo teknologji është bërë më popullore në SHBA, falë rregulloreve për ekonominë e karburantit dhe emetimet e futura nga administrata e ish-presidentit Barack Obama.

Megjithatë, prodhuesit evropianë të veturave e prezantuan këtë veçori në automjetet hibride më shumë se një dekadë më parë, dhe tani është bërë standard në shumë modele të reja.

Njoftimi i Zeldin shkaktoi reagime të përziera. Kritikët argumentojnë se heqja e stimujve për këtë teknologji mund të ketë ndikim negativ, në përpjekjet për të ulur emetimet e gazrave serrë dhe për të luftuar ndryshimet klimatike.

Nga ana tjetër, mbështetësit argumentojnë se kjo teknologji nuk është e popullarizuar në mesin e shoferëve dhe se efektiviteti i saj varet nga kushtet specifike të drejtimit.

EPA nuk ka publikuar ende plane të detajuara se si do të zbatohet heqja e stimujve, por tema pritet të gjenerojë debate dhe analiza të mëtejshme në muajt në vijim.

Apple do të festojë në vitin 2027, 20-vjetorin e iPhone-it legjendar, dhe prej kohësh po flitet për iPhone 19 Pro, i cili pritet të sjellë ndryshime të mëdha në dizajn.

Bloomberg më herët raportoi se në prodhimin e iPhone 19 Pro do të përdoret një “sasi e madhe xhami” dhe se pajisja do të ketë një dizajn të lakuar pa prerje në ekran.

Një raport i ri nga Koreja e Jugut zbulon më shumë detaje rreth këtij pajisjeje misterioze, që pritet të sjellë ndryshimet më të mëdha në dizajn që nga iPhone X i vitit 2017.

Thuhet se Apple është në negociata me kompanitë Samsung Display dhe LG Display në lidhje me ekranet pa korniza që do të përdoren në këtë iPhone të ardhshëm. Raporti përmend një “ekran të lakuar në të katër anët”, ku skajet janë zhvendosur drejt anëve të pajisjes, duke krijuar pamjen e një telefoni tërësisht prej xhami kur shihet nga përpara.

Ky koncept i ngjan shumë prototipit të Xiaomi-t nga viti 2021, i cili nuk kishte as butona as porta – pikërisht lloji i thashethemeve që prej kohësh përmenden për Apple.

Thuhet gjithashtu se iPhone-i i ardhshëm do të ketë kamerë të vendosur nën ekran. Ky panel do të përdorë një çip të përmirësuar OLED, i zhvilluar në procesin 16nm FinFET, që përfaqëson një përparim në krahasim me procesin 28nm planar që përdoret në modelet aktuale të iPhone-it.

Pritet gjithashtu që Apple të përdorë një bateri solid-state me anodë tërësisht prej silikoni, çka do të rrisë ndjeshëm qëndrueshmërinë dhe jetëgjatësinë e baterisë.

Hakerët kanë kryer një sulm të rëndë ndaj platformës Steam, duke vjedhur të dhëna nga 89 milionë përdorues të saj, sipas raporteve të XDA.

Ky është një nga incidentet më të mëdha të sigurisë që ka ndodhur në industrinë e lojërave dhe ka shqetësuar shumë përdorues të Steam, të cilët tani mund të jenë të ekspozuar ndaj mundësive të vjedhjes së informacionit të tyre personal dhe financiar.

Sulmuesit, të cilët dyshohet se janë pjesë e një grupi hakerash të njohur, kanë kërkuar një shumë prej 5 mijë dollarësh për të pasur qasje në bazën e të dhënave që kanë vjedhur.

Kjo kërkesë tregon se ata mund të kenë marrë qasje në të dhëna të ndjeshme, të cilat mund të përfshijnë fjalëkalime, informacione të kartave të kreditit, dhe detaje të tjera personale që mund të shfrytëzohen për qëllime mashtrimi.

Për të mbrojtur llogaritë e tyre, XDA ka këshilluar përdoruesit që ende nuk kanë aktivizuar autentifikimin me dy hapa të bëjnë këtë sa më shpejt të jetë e mundur, pasi kjo është një nga masat më të fuqishme për të parandaluar qasjen e paautorizuar në llogaritë personale.

Për më tepër, portali ka këshilluar që përdoruesit të ndryshojnë menjëherë fjalëkalimet e tyre dhe të monitorojnë aktivitetet e llogarive të tyre për ndonjë veprim të dyshimtë.

Ky incident ka nxjerrë në pah rëndësinë e sigurisë kibernetike dhe të kujdesit që duhet të tregojnë përdoruesit e platformave online, sidomos ato që përfshijnë transaksione financiare dhe informacione personale të ndjeshme.